Rietblog

wandelingen in Nederland, verre reizen, waarnemingen van vogels

Weblogarchief
augustus 2016

Indonesië

Vogelen tijdens toeristische rondreis (3, slot)

In maart/april reisde ik 30 dagen met een toeristische rondreis door de noordelijke helft van Sumatra, Midden- en Oost-Java en Bali. Dit derde deel gaat over vogelen op Bali.

We staken met de boot de smalle zeestraat tussen Java en Bali over. Weinig vogels op het water te zien. Op een boei nabij Bali een Brown Booby en in de verte op een drooggevallen strook slik bij een mangrovebos een vijftal Lesser Adjutant, grote ooievaarachtige vogels, de aziatische maraboe. Bali begon in ieder geval met een paar aardige soorten.

Bali

Er zijn minstens twee goede vogelgebieden op Bali: Bali Barat NP in het dunnerbevolkte westen en het eiland Serangang (schildpaddeneiland) voor de zuidoostkust van Bali, bereikpaar per fiets vanuit de badplaats Sanur over een dam.

Bali kent 1 endemische soort: de Bali Myna. Deze vogel is in het wild zo goed als uitgestorven. Een handjevol wilde exemplaren is er nog over op West-Bali. En... in kooien zijn er heel wat meer. Zo'n bijzondere soort stond natuurlijk op ons wensenlijstje. De ander was de Banded Pitta. Hieronder een foto van een Bali Myna, een zingend mannetje met opgestoken kuif.

260A7452 (97K)
Bali Myna, Bali, endemisch
Bali Barat NP

We bezochten Bali Barat NP met een bekende vogelgids, Hery Kusamanagera, die tevens het broedprogramma ter herstel van de Bali Myna onder zijn beheer heeft. Het was een volledig dagprogramma met bezoek aan veel biotopen, uitstekend georganiseerd en prijzig. We vertrokken 's ochtends om 5 uur per auto vanuit Lovina, een badplaats aan de noordkust van Bali waar we met de reisgroep 2 nachten verbleven.

Eerst keken we rond in de omgeving van een up-scale lodge, het Menjangang Resort, gelegen aan een stille baai in het Bali Barat NP. De lodge is omgeven door vrij dicht, vochtig bos. Een rijk vogelgebied, dat gezien het privekarakter van het terrein rond de lodge, zonder gids niet makkelijk te bezoeken zal zijn. Al snel zagen we Green Junglefowl langs het pad scharrelen. Het is een van de twee soorten wilde kippen die in Indonesië voorkomen. De andere soort, Red Jungle Fowl, is de voorouder van onze kip.

260A7390 (65K)
Green Junglefowl, Bali. Komt voor op Java en Kleine Sunda-eilanden - redelijk vaak te zien op plekken waar de natuur nog een beetje in tact is. Helaas geen onbewogen foto kunnen maken: de hanen bewegen hun kop net zoals onze kippen continu.

We gingen op zoek naar de lastige en zeldzame Black-winged Starling. Ze volgen kleine hertjes die insecten opjagen. Vrij snel zagen we een paar van deze spreeuwachtigen, ver weg. Vlakbij de lodge zag ik tussen het dichte groen een klein hertje waarvan ik de naam niet weet. Een uil die hier vaak zit, was niet te vinden.

de Bali Myna

In het bos bij de lodge was een gebied waar nog een paar echte wilde Bali Myna leven. Met veel moeite kregen we er een even te zien. Hoog in de bomen een Arctic Warbler en een Island Collared-Dove. We vervolgden onze zoektocht naar de Bali Myna bij een open plek naast een toko bij het veer naar het snorkel-eiland Pulau Menjangan, dus goed te bezoeken vanaf de openbare weg. Hier is de plek waar een aantal Bali Myna in het kader van het broed- en herintroductieprogramma broedden. Er zijn een paar vogelhuisjes aan bomen bevestigd en wat jonge vogels zitten in een grote voliere, wachtend op het moment dat ze losgelaten worden. In de omringende bomen vliegen wat vrij exempaleren rond. Met het oog op een gevarieerde genenpool wordt een mix van tamme en wilde vogels gebruikt. De vogels waren hier uitstekend te zien en horen. Ze zijn stralend wit, met helderblauwe washuid rond het oog en blauwe streeep langs de vleugels en blauw in de staart. We hadden hier uitgebreid gelegenheid om foto's te nemen.

260A7438 (66K)
Bali Myna, Bali
260A7495 (50K)
Bali Myna, Bali

In een ander gebied aan de kust met open grasland en wat struikgewas, bezocht door lokale recreanten, vonden we verschillende soorten ijsvogels. Onder enkele struiken verbleven een paar Savanna nachtzwaluwen.

260A7603 (83K)
Savanna Nightjar

De Britse natuuronderzoeker Wallace, een collega van Darwin, ondekte dat flora en fauna ten oosten van Bali steeds meer op de Australische ging lijken. Deze zogenaamde "Wallace lijn" ten oosten van Bali is geen scherp grens. De Indonesian Honeyeater op onderstaande foto is die grens ooit overgestoken; hij komt alleen op Bali en ten oosten van Bali voor.

260A7665 (50K)
Indonesian Honeyeater, (jong, zonder oogvlek)

Veel tijd brachten we door met het zoeken naar de Banded Pitta. De gids probeerde deze vogel, die op de donkere bosgrond rond hipt en zich tussen struikjes verstopt, met geluid te lokken. Op verschillende plaatsen waar de vogel zich pleegt op te houden zaten we in de loop van de dag op de uitkijk. Veel succes hadden we niet. Heel even hoorden we de vogel ergens antwoorden. En een flits / silhouet was alles wat deze zoektocht opleverde. Ondertussen zagen we verschillende hindoetemepels langs de westkust en hoog in de bomen verschillende andere mooie, maar moeilijk vindbare soorten, zoals de duiven hieronder.

260A7638 (56K)Black-naped Fruit-Dove
260A7649 (41K)
Grey-cheeked Green-Pigeon(f)

Aan het eind van de dag bezochten we zoutpannen aan de noordkust van Bali, waar we naast verschillende steltlopertjes, onder meer de Javan Plover (endemisch), Blackwinged Stilt en de een eenzame Sunda Teal (Soenda taling) zagen.

Bali, Serangang (eiland), zuidoostkust

Het "schildpaddeneiland" bezocht ik op eigen gelegenheid, per huurfiets. Dat is goed te doen vanuit de badplaats Sanur waar wij drie nachten verbleven. Als je tenminste niet opziet tegen een fietstocht van ongeveer 40 kilometer in de hitte over ongebruikelijke wegen. Dus zonnebrandmiddel en veel water mee, al kon ik gelukkig ergens op het eiland waar nogal wat vissers zaten, water bij een kleine handelaar kopen. Er staan geen wegwijzers, dus een goede voorbereiding met gps en kaartmateriaal, tegenwoordig makkelijk op je mobieltje te zetten, is nodig.

Het eiland is een "must" voor wie veel soorten vogels wil zien. Ik zag ongeveer 50 soorten op deze dag. Voornamelijk steltlopers, waaronder duizenden (regen)wulpen, maar ook Pacific Plover, sterns, maar ook Bared Button Quail,Chetsnut-heade Bee-eater, Bar-winged Flycatcher Shrike, Mangrove Flycatcher, Yellow Wagtail, Javan Munia. En ja, ook weer een paar Sunda Teal. De hier zeldzame Beach Thicknee (soort griel) liet zich niet zien.

De route. Eerst volg je een aantal kilometers het "wandelpad" dat langs het strand loopt zuidwaarts. Vervolgens houdt de bebouwing met hotels e.d. op en bereik je een mangrovegebied aan de monding van een rivier. Het is hier weliswaar erg vervuild, maar het was de enige plaats waar ik een Chinese Egret zag, herkenbaar aan de geelgroenige poten.

260A7811 (31K)
Chinese Egret

De meeste reigersoorten kan je hier met enig geduld vinden, zoals deze Javan Pond Heron hieronder. Ik heb de foto flink bijgesneden zodat het afval waartussen het dier zat, niet zo erg opvalt.

260A7815 (64K)
Javan Pond-Heron

Vanaf deze riviermondig is het wat zoeken naar de juiste fietsroute. Maar als je richting autoweg gaat zit je goed. Je moet een aantal kilometers over deze zeer drukke vierbaans autoweg fietsen. Dat is wel een beetje spannend, maar er rijden allerlei soorten bromfietsen en scooeters langs deze weg waaraan je een voorbeeld kunt nemen over hoe bv. een afslag te nemen. Rijd gewoon een paar honderd meter langs de uiterste rand tegen het verkeer in. Want er is hier geen mogelijkheid de middenberm over te steken.

Bij de tweede afslag linksaf en het wordt veel rustiger. Hier loopt de weg over een dam en brug naar het eiland. Het is er zelfs zo rustig, dat ik enkele Indonesische wielrenners hier zag trainen. Op het eiland gekomen, rechts aanhouden, en langs een wachtpost gaan. En dan is er een keur aan halfverharde wegen en paden door bos, over droge velden en vooral langs (voormalige) zoutpannen. Het handigst is om eerst langs de oostkant van het eiland te rijden. Je bent hier recht onder de start- en landingsbanen van het viegveld van de hoofdstad Denpasar op het vasteland. En in de zee-engte is het een gekrioel van speedboten die kite-surfers door de lucht trekken. Dus bepaald geen idyllische natuurbeleving hier. In en langs het water van de zoutpannen verblijven veel watervogels. Zoals de Little Pied Cormorant (aalscholver), die ik hier voor het eerst op deze reis zag.

260A7874 (19K)
Little Pied Cormorant

Op paden midden over het eiland kwam ik een paar vogels tegen die ik al vaker gezien had. Een moeder White-breasted Waterhen met jongen stak ijlings het pad over.

260A8088 (46K)
White-breasted Waterhen met jongen

Op een andere spierwitte weg - het deed in het tropenzonlicht pijn aan je ogen - zocht om de 50 meter in de schaduw een Zebra Dove naar voedsel, insectjes of zaden, ik weet niet wat ze eten.

260A8103 (52K)
Zebra Dove

Op enkele plekken kon ik de bijzonder Javan Plover, die alleen hier en op Java voorkomt, van dichtbij zien.

260A8136 (104K)
Javan Plover

Vlak boven mijn hoofd scharrelde een groepje Pied Fantail door de takken van een grote struik. Staande over de stang van je fiets tegen het zonlicht in fotograferen levert niet makkelijk goedbelichte plaatjes op.

260A8185a (166K)
Pied Fantail, (juv?)
Tussen de middag at ik wat bij een strandtentje aan een klein strand met helder blauw water en een vrij uitzicht op Lombok. Hier leek het alsof de tijd 50 jaar was terug gedraaid. Voor wie het massatoerisme van de packagetoers wil ontvluchten.

Weblog. In mijn weblog op deze pagina bericht ik aan de hand van enkele foto's over waargenomen vogels, en andere opmerkelijke zaken op het gebied van natuur, cultuur en samenleving. Rolf Riethof maakt www.rietblog.nl

Wandelen. Ik wandel graag door het Nederlandse landschap. Ik kijk en zie dat ons landschap voortdurend op de schop wordt genomen. De resultaten zijn wisselend. Wat ik als wandelaar zie, staat te lezen in verslagen van mijn meerdaagse wandelingen.

Reizen. Sinds 15 jaar maak ik verre reizen. Op de site reisverslagen vanaf 2009 voorzien van veel foto's en informatie van dag tot dag over praktische zaken, land en natuur.

Vogels. Op verre reizen kijk ik - ook - naar vogels. Een beeld van wat je als vogelliefhebber op deze reizen kunt zien. Een selectie van mijn beste vogelfotos zit er bij.